Παρασκευή, 8 Ιουλίου 2011

Νεοφιλελευθερισμός (2ο μέρος)

Ο Hayek (1944) ανέπτυξε μια οικονομική και πολιτική κριτική που καταδίκαζε τον κεντρικό σχεδιασμό ειδικότερα, και την οικονομική παρέμβαση γενικότερα. Υποστήριξε πως ο σχεδιασμός οποιασδήποτε μορφής είναι αναγκασμένος να είναι οικονομικά ανεπαρκής, επειδή οι γραφειοκράτες του κράτους, όσο ικανοί κι αν είναι, αντιμετωπίζουν μια ποικιλία και μια πολυπλοκότητα πληροφοριών, που απλά είναι πέρα από τις ικανότητες τους να την ελέγξουν. Από αυτήν την άποψη, η οικονομική παρέμβαση είναι η μοναδική σοβαρή απειλή για την ατομική ελευθερία, επειδή κάθε προσπάθεια ελέγχου της οικονομικής ζωής αναπόφευκτα οδηγεί το κράτος να αναμιχθεί και σε άλλους τομείς της ανθρώπινης ύπαρξης, γεγονός που τελικά οδηγεί στον ολοκληρωτισμό.

Ο Friedman επέκρινε τον Κεϋνσιανισμό βάσει του ότι οι πολιτικές «των φόρων και των δαπανών» τροφοδοτούν τον πληθωρισμό, ενθαρρύνοντας τις κυβερνήσεις να αυξήσουν τη δανειοληψία χωρίς, στη συνέχεια, να επηρεάσουν το «φυσιολογικό ποσοστό» της ανεργίας.






Έτσι λοιπόν, οι Hayek και Friedman υποστήριξαν πως η διακυβέρνηση ήταν ουσιαστικά η πηγή των οικονομικών προβλημάτων, και όχι η θεραπεία τους. Αντιτίθενται στον σύγχρονο φιλελευθερισμό όπου είναι επηρεασμένος από την οικονομική θεωρία του Keynes δηλαδή την αμφιβολία για τη δυνατότητα της αγοράς να υλοποιεί τις επιλογές των ατόμων. Οι σύγχρονοι φιλελεύθεροι θεωρούν πως ο κρατικός παρεμβατισμός αποτελεί ένα αναγκαίο –μερικές φορές -κακό που παρά το κόστος του και τον περιορισμό των επιλογών, μπορεί να εξασφαλίσει την προστασία των ατόμων και τελικά την ευημερία τους.

Οι νεοφιλελεύθεροι είναι κυρίως θεωρητικοί της δημόσιας επιλογής (public choice), επηρεασμένοι από τον ωφελιμισμό, έθεσαν σε αμφιβολία τη νομιμοποίηση της διακυβέρνησης, αμφισβητώντας τη σχέση της με το δημόσιο συμφέρον. Από τη στιγμή που τα ανθρώπινα όντα είναι ορθολογικά και ιδιοτελή πλάσματα, οι αξιωματούχοι της κυβέρνησης αναπόφευκτα θα χρησιμοποιήσουν τη θέση τους, προκειμένου να επεκτείνουν τους δικούς τους στόχους, και όχι εκείνους του ευρύ κοινού. Αυτό σημαίνει πως η ανάπτυξη της «μεγάλης» διακυβέρνησης δεν ήταν αποτέλεσμα ανταπόκρισης στη δημοκρατική πίεση, ούτε και μια προσπάθεια να διορθωθούν οι ανισορροπίες του καπιταλισμού, αλλά συνέπεια της ιδιοτελούς επιδίωξης για καριέρα από εργαζόμενους στον δημόσιο τομέα γενικότερα.

Συνοπτικά λοιπόν οι νεοφιλελεύθεροι ή οι φονταμελιστές οικονομολόγοι της ελεύθερης αγοράς πιστεύουν ότι το σημαντικότερο οικονομικό πρόβλημα είναι ο πληθωρισμός και όχι η ανεργία. Πληθωρισμός (inflation) είναι η αύξηση του γενικού τιμάριθμου, η οποία οδηγεί σε πτώση της αξίας του χρήματος. Το ίδιο δηλαδή ποσό χρημάτων αγοράζει λιγότερα αγαθά. Οι νεοφιλελεύθεροι πιστεύουν πως ο πληθωρισμός απειλεί τη βάση ολόκληρης της οικονομίας της αγοράς, γιατί χάνοντας την εμπιστοσύνη στο χρήμα, στο μέσο ανταλλαγής, οι άνθρωποι αποθαρρύνονται να προβούν σε περαιτέρω εμπορικές ή οικονομικές δραστηριότητες. Μια υγιής οικονομία της αγοράς, επομένως, προϋποθέτει ότι τα χρήματα έχουν σταθερή και ισχυρή αξία. Τόσο ο Hayek, όσο και ο Friedman υποστήριξαν επομένως πως η κύρια οικονομική ευθύνη της διακυβέρνησης είναι να διατηρεί το «χρήμα υγιές», που επιτυγχάνεται μέσα από τη μείωση, ή και την εξάλειψη, σύμφωνα με τις προσδοκίες του Hayek, του πληθωρισμού συνολικά. Εντούτοις όμως, ο Κεϋνσιανισμός αύξησε τον πληθωρισμό και προκάλεσε τον στασιμοπληθωρισμό της δεκαετίας του 1970. Αυτή ήταν η ερμηνεία του μονεταρισμού (monetarism), της θεωρίας δηλαδή πως ο τιμάριθμος καθορίζεται από την ποσότητα του χρήματος που υπάρχουν μέσα στην οικονομία: την προσφορά δηλαδή χρημάτων. Με άλλα λόγια, ο πληθωρισμός εμφανίζεται όταν «όλο και περισσότερο χρήμα "κυνηγάει" όλο και λιγότερα αγαθά».

Από τότε λοιπόν που άρχισε να εφαρμόζεται η νεοφιλελεύθερη πολική στην Ελλάδα, πρέπει να ξέρουμε πως δεν τους ενδιαφέρει το πόσο θα φτάσουν οι άνεργοι, αλλά το μόνο που τους νοιάζει είναι το ύψος του πληθωρισμού και κυρίως φυσικά το έλλειμμα. Στο δεύτερο φυσικά πρέπει να επικεντρωθούμε όλοι μας, αλλά όχι με τον νεοφιλελεύθερο τρόπο.

Συνεχίζεται….


Αirwings

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου